De warmtepompboiler als blauwe accu
Waarom een warmtepompboiler een slimme investering kan zijn
Wie meer van zijn eigen zonnestroom wil gebruiken, denkt al snel aan een thuisbatterij. Maar waarom zou je elektriciteit eerst opslaan in een batterij als je die ook direct kunt gebruiken om warm water te maken?
Een warmtepompboiler gebruikt elektriciteit om warmte uit de omgevingslucht te halen en daarmee water te verwarmen. Daardoor kan hij met 1 kWh elektriciteit meerdere kWh warmte produceren.
Door de warmtepompboiler vooral te laten werken wanneer zonnepanelen veel stroom opwekken, kun je een deel van je zonnestroom omzetten in warm water voor later.
Het grote verschil: een thuisbatterij bewaart elektriciteit voor verschillende toepassingen. Een warmtepompboiler bewaart warmte voor een heel nuttige toepassing: warm water.
Warmtepompboiler als blauwe accu
Gebruikt elektriciteit om efficiënt warmte te produceren en slaat die warmte op in het boilervat voor later gebruik.
Elektrische thuisbatterij
Slaat elektriciteit op die later gebruikt kan worden voor verlichting, apparaten en andere elektrische toepassingen.
Waarom eerst naar warm water kijken?
Warm water is een terugkerende energiebehoefte. Douchen en warmwatergebruik kosten energie, ongeacht of die warmte wordt geproduceerd met een cv-ketel of een warmtepompboiler.
Wanneer een warmtepompboiler de warmwaterbereiding van een gasketel overneemt, kan hij bovendien het gasverbruik voor warm water verminderen. Daarmee biedt hij een voordeel dat een gewone thuisbatterij niet rechtstreeks levert.
Conclusie: voor huishoudens die hun warmwaterbereiding willen verduurzamen, kan een warmtepompboiler een interessantere eerste investering zijn dan een thuisbatterij. De werkelijke financiële uitkomst hangt af van de aanschafkosten, het warmwaterverbruik, de energieprijzen en de beschikbare zonnestroom.
Bereken zelf hoeveel warmte u kunt opslaan
Hoeveel extra warmte kunt u in een warmtepompboiler opslaan? Hoeveel elektriciteit is daarvoor nodig en hoeveel extra douchewater levert dat theoretisch op? Ontdek het met onze blauwe-accu-calculator.
De warmtepompboiler als blauwe accu
Bereken de extra warmteopslag door zonnestroom én vergelijk de geschatte doucheduur met en zonder voorverwarming via een hygiënebuffervat. Een blauwe accu slaat warmte op, geen elektriciteit.
1. Uw warmtepompboiler
2. Douchegedrag
3. Voorverwarming met hygiënebuffervat
Een buffervat kan het koude kraanwater voorverwarmen voordat het de warmtepompboiler in stroomt. De RVS-spiraal bevat eerst al warm water. Tijdens het douchen stroomt er nieuw koud water in en levert het buffervat warmte bij. De uitgaande temperatuur kan dus dalen.
Het model rekent zonder extra verwarming van het buffervat tijdens de douchebeurt. Een zonnecollector of warmtepomp die ondertussen warmte toevoegt, kan de uitkomst veranderen.
4. Waarde van zonnestroom
5. Uw berekening
Schatting inclusief bijverwarming door de warmtepomp.
Schatting inclusief bijverwarming en voorverwarmd water.
Modelmatig verschil, geen gegarandeerde tapcapaciteit.
Met de ingevulde douchetijd en pauze; modelmatige schatting.
Door de warmtepompboiler van begin- naar doeltemperatuur te verwarmen.
Bij de ingevulde COP, zonder stilstandsverliezen.
Bij de ingevulde stroomprijs.
Alternatieve waarde van de gebruikte zonnestroom.
Hoe is dit berekend?
Uitgangspunt: de opgegeven opwarmtijden van Kwikot-warmtepompboilers (80, 110, 150, 200 en 250 liter). Voor de schatting van het verwarmingsvermogen is aangenomen dat het water bij 14 °C omgevingslucht van 10 naar 55 °C wordt verwarmd. De daadwerkelijke testcondities zijn niet bevestigd; daarom is het vermogen indicatief. Bij 200 en 250 liter zijn de opgegeven tijden bij 7 °C iets korter dan bij 14 °C; die afwijking is niet verklaard.
Het model verdeelt het boilerwater over 40 lagen, rekent met het mengen van warm en koud douchewater en laat de warmtepomp opnieuw starten wanneer de gemiddelde boilertemperatuur circa 5 °C onder de ingestelde waarde komt. Dit is een vereenvoudiging van de echte regeling. Bij douchebeurten wordt de gekozen pauze meegenomen. De boiler kan tijdens die pauze verder opwarmen.
Bij gebruik van een buffervat wordt het koude leidingwater voorverwarmd via een RVS-spiraal. Hierdoor kan de warmtepompboiler meer warm douchewater leveren. De berekening gebruikt geschatte waarden voor de warmteoverdracht. De werkelijke prestaties hangen af van de temperatuur, de uitvoering van het buffervat en de installatie.
De extra warmte door zonnestroom is de warmte om de boiler van de gekozen begintemperatuur naar de gekozen doeltemperatuur te brengen. De elektriciteit hiervoor wordt berekend met een aangenomen rendement (COP 2,8); de prijsvergelijking betreft alleen die extra opwarming, niet de energie die nodig is om het buffervat warm te houden.
De uitkomsten zijn schattingen, geen gegarandeerde doucheduur of fabrieksmeting. Andere merken, modellen, douchetemperaturen en installaties kunnen anders presteren. Bij hoge watertemperaturen kan een elektrisch element nodig zijn; dat is niet apart doorgerekend. Volg de toestelvoorschriften voor tapwaterveiligheid en legionellapreventie.
Hoe interessant is een warmtepompboiler in de praktijk?
Een warmtepompboiler is meer dan een toestel dat warm water maakt. Hij kan het gasverbruik voor warm water verminderen, efficiënt warmte produceren en helpen om meer van uw eigen zonnestroom te gebruiken.
Juist die combinatie maakt de warmtepompboiler interessant als blauwe accu: overdag warmte opslaan en die later gebruiken voor bijvoorbeeld douchen of warm water in de keuken.
Minder gas voor warm water
Gebruikt u nu een cv-ketel voor warm water? Dan kan een warmtepompboiler deze taak overnemen. Daarmee vermindert u het gasverbruik voor douchen en ander warmwatergebruik.
Efficiënt warm water maken
Een warmtepompboiler haalt warmte uit de omgevingslucht. Daardoor kan hij met 1 kWh elektriciteit meerdere kWh warmte aan het water leveren.
Meer eigen zonnestroom gebruiken
Door de boiler overdag te laten opwarmen, gebruikt u zonnestroom op het moment dat deze beschikbaar is. De geproduceerde warmte blijft opgeslagen voor later.
Wat kan dat schelen in energiekosten?
Stel dat een huishouden jaarlijks 150 m³ aardgas gebruikt voor warm water. Hoeveel elektriciteit zou een warmtepompboiler nodig hebben om ongeveer dezelfde hoeveelheid warmte te leveren?
| Rekenvoorbeeld | Cv-ketel | Warmtepompboiler |
|---|---|---|
| Jaarlijks energieverbruik | 150 m³ gas | 450 kWh stroom |
| Energieprijs | € 1,30/m³ | € 0,30/kWh |
| Jaarlijkse energiekosten | € 195 | € 135 |
Verschil in dit voorbeeld: € 60 per jaar. Daarbij is nog geen rekening gehouden met het voordeel van eigen zonnestroom. Het gaat uitsluitend om een illustratieve vergelijking van energiekosten, niet om een berekening van de terugverdientijd.
Waarom rekenen wij voorzichtig?
Moderne warmtepompboilers worden steeds efficiënter. Sommige modellen behalen onder opgegeven testomstandigheden een COP van 3,27 bij 7 °C en zelfs 3,55 bij 14 °C.
In ons financiële rekenvoorbeeld gebruiken we bewust een COP van 2,9. Daarmee kiezen we voor een voorzichtige rekenaanname, omdat het rendement onder andere afhankelijk is van de omgevingstemperatuur, de ingestelde watertemperatuur en het gebruik van het toestel.
Wat betekent dit voor u? Onder gunstige omstandigheden kan het elektriciteitsverbruik lager uitvallen en de besparing hoger zijn dan in ons voorbeeld. Bij minder gunstige omstandigheden kan het rendement juist lager zijn.
Met zonnepanelen wordt het nog interessanter
Wanneer uw zonnepanelen overdag elektriciteit produceren, kunt u die stroom gebruiken om de warmtepompboiler op te warmen. U hoeft die elektriciteit dan niet eerst terug te leveren aan het net.
Moderne warmtepompboilers bieden, afhankelijk van het model, mogelijkheden zoals tijdschema’s, verschillende bedrijfsstanden en slimme aansturing. Daarmee kunt u de warmwaterproductie beter laten aansluiten op de momenten waarop zonnestroom beschikbaar is.
Extra warmte opslaan: sommige modellen kunnen tijdelijk naar een hogere watertemperatuur worden ingesteld. Zo vergroot u de hoeveelheid beschikbaar warm douchewater. Hoe efficiënt dit gebeurt, hangt onder andere af van de ingestelde temperatuur en of het elektrische verwarmingselement wordt gebruikt.
Wanneer is een warmtepompboiler vooral interessant?
Een warmtepompboiler is vooral het overwegen waard wanneer u nog gas gebruikt voor warm water, zonnepanelen heeft of uw bestaande warmwaterinstallatie wilt verduurzamen.
Hoeveel u daadwerkelijk bespaart, hangt af van uw warmwaterverbruik, de energieprijzen, de prestaties van het toestel en hoeveel zonnestroom u zelf kunt gebruiken.
De belangrijkste gedachte: zonnestroom die u vandaag omzet in warm water, kunt u later gebruiken. Precies daarom noemen we de warmtepompboiler een blauwe accu.
Toelichting rekenvoorbeeld: er is gerekend met circa 8,8 kWh nuttige warmte per m³ gas en een gemiddelde COP van ongeveer 2,9. Het werkelijke verbruik kan afwijken. Aanschaf, onderhoud, stilstandsverliezen en eventuele kosten voor aanpassingen aan de installatie zijn niet meegenomen.