Dé complete gids over fittingen
Dé complete gids over fittingen
Soorten fittingen, materialen, aansluitingen en de juiste keuze
Fittingen worden gebruikt om leidingen met elkaar te verbinden, van richting te veranderen, te verdelen of aan te sluiten op een toestel. Je vindt ze onder andere in waterleidingen, cv-installaties, warmtepompen, zonneboilers en vloerverwarming.
In deze complete gids leggen we uit welke soorten fittingen er zijn, van welke materialen ze worden gemaakt en waar je tijdens het kiezen en monteren op moet letten. Praktisch uitgelegd, zonder onnodig ingewikkelde vaktaal.

Inhoud van deze gids
Praktijkadvies van Woud Energieadvies
Kies een fitting nooit alleen op het uiterlijk
Twee fittingen kunnen op het eerste gezicht hetzelfde lijken, maar toch verschillen in maat, draadsoort, afdichting of toepassing. Controleer daarom altijd het leidingmateriaal, de aansluitmaat, de druk, de temperatuur en het medium waarvoor de fitting wordt gebruikt.
Wat is een fitting?
Een fitting is een verbindingsstuk dat wordt gebruikt om twee of meer leidingen met elkaar te verbinden. Met een fitting kun je een rechte verbinding maken, van richting veranderen, een leiding vertakken of een overgang maken naar een andere leidingmaat of aansluiting.
Welke fitting geschikt is, hangt af van het materiaal van de leiding, de verbindingsmethode en de toepassing. Een koperen waterleiding vraagt bijvoorbeeld om een andere fitting dan een meerlagenbuis, RVS ribbelbuis of kunststof afvoerleiding.
Fittingen zijn verkrijgbaar in veel uitvoeringen, waaronder rechte koppelingen, bochten, T-stukken, verloopstukken, draadfittingen en eindkappen.
Waar worden fittingen gebruikt?
Fittingen worden gebruikt in vrijwel iedere installatie waarin water, lucht of een andere vloeistof door leidingen wordt vervoerd. De uitvoering en het materiaal moeten altijd passen bij de installatie.
Drinkwaterinstallaties
Voor het verbinden en verdelen van leidingen naar kranen, toiletten, keukens en badkamers.
Cv-installaties
Voor leidingen tussen de warmtebron, radiatoren, verdelers, pompen en andere onderdelen.
Warmtepompsystemen
Voor waterzijdige aansluitingen tussen de warmtepomp, buffer, boiler en verwarmingsinstallatie.
Vloerverwarming
Voor het aansluiten van vloerverwarmingsbuizen op verdelers, groepen en aanvoer- en retourleidingen.
Zonneboilers
Voor leidingen tussen zonnecollectoren, pompgroepen, warmtewisselaars en voorraadboilers.
Technische installaties
Voor onder andere perslucht, koeling, beregening en verschillende industriële toepassingen.
Welke soorten fittingen zijn er?
Fittingen worden vooral van elkaar onderscheiden door de manier waarop de verbinding wordt gemaakt. Hieronder vind je de meest voorkomende fittingsoorten.

Messing knelfittingen
Een knelfitting maakt een afdichting doordat een knelring zich rondom de buis vastklemt. Hiervoor is geen soldeer- of persgereedschap nodig.
Messing knelfittingen worden veel gebruikt bij koperen leidingen in water- en cv-installaties.

Persfittingen
Een persfitting wordt met een geschikte perstang en persbek rondom de leiding vastgeperst. In de fitting bevindt zich meestal een afdichtring die voor de waterdichte verbinding zorgt.
Persfittingen worden veel toegepast bij koper, RVS, staal en meerlagenbuis.

Soldeerfittingen
Een soldeerfitting wordt door middel van soldeer aan een koperen leiding verbonden. Bij een correcte montage ontstaat een compacte en duurzame verbinding.
Deze verbinding vraagt om een goede voorbereiding, het juiste soldeermateriaal en veilig gebruik van een brander.

Draadfittingen
Draadfittingen worden met binnen- of buitendraad op een andere aansluiting geschroefd. Afhankelijk van de uitvoering wordt de verbinding afgedicht op de schroefdraad of via een vlakke pakking.
Controleer altijd of de draadsoort, draadrichting en maat bij elkaar passen.

Meerlagenbuisfittingen
Meerlagenbuis kan worden aangesloten met pers-, knel- of schuiffittingen. De fitting moet geschikt zijn voor de exacte buitendiameter en wanddikte van de gebruikte buis.
Gebruik bij persverbindingen altijd het juiste persprofiel en kalibreer de buis wanneer de fabrikant dit voorschrijft.

RVS ribbelbuisfittingen
RVS ribbelbuisfittingen zijn speciaal ontwikkeld voor flexibele ribbelbuizen. De verbinding wordt meestal vlakdichtend uitgevoerd met een wartelmoer en pakking.
De fitting en wartelmoer moeten geschikt zijn voor de gebruikte leidingmaat, zoals DN16, DN20 of DN25.
Van welke materialen worden fittingen gemaakt?
Het materiaal van een fitting bepaalt voor een groot deel waar deze kan worden toegepast. Niet ieder materiaal is geschikt voor iedere leiding, temperatuur of vloeistof.
Messing
Veel gebruikt voor knel-, draad- en overgangsfittingen. Sterk, goed te bewerken en geschikt voor veel water- en verwarmingsinstallaties.
Koper
Vooral toegepast bij soldeer- en persfittingen voor koperen leidingen.
RVS
Corrosiebestendig en geschikt voor technische installaties waar duurzaamheid en temperatuurvastheid belangrijk zijn.
Staal
Wordt gebruikt in grotere verwarmings-, sprinkler- en industriële installaties.
PVC
Veel gebruikt bij afvoer, hemelwater en verschillende drukloze installaties.
PE en andere kunststoffen
Onder andere toegepast bij waterleidingen, beregening, vloerverwarming en meerlagenbuis.
Welke aansluiting heb je nodig?
Naast het fittingtype moet ook de aansluiting overeenkomen. Let daarbij op de maat, de draadsoort en de manier waarop de verbinding afdicht.
- Binnendraad: schroefdraad aan de binnenzijde van de fitting.
- Buitendraad: schroefdraad aan de buitenzijde van de fitting.
- Vlakdichtend: afdichting met een vlakke pakking tussen twee aansluitvlakken.
- Conisch of metaaldichtend: afdichting door de vorm en passing van de aansluiting.
- Euroconus: veelgebruikte aansluiting bij verdelers en vloerverwarming.
- Buisverbinding: aansluiting op een opgegeven buitendiameter, bijvoorbeeld 15 of 22 mm.
Hoe kies je de juiste fitting?
Begin niet bij de fitting, maar bij de installatie. Door onderstaande punten in de juiste volgorde te controleren, voorkom je dat je een fitting kiest die wel past maar technisch niet geschikt is.
1. Controleer het leidingmateriaal
Bepaal eerst of je werkt met koper, meerlagenbuis, RVS ribbelbuis, staal, PVC of PE.
2. Meet de juiste maat
Meet de buitendiameter van de leiding of controleer de opgegeven draadmaat. Millimeters en inchmaten zijn niet onderling uitwisselbaar.
3. Kies de verbindingsmethode
Bepaal of de verbinding wordt gekneld, geperst, gesoldeerd, gelijmd of geschroefd.
4. Controleer de toepassing
Controleer of de fitting geschikt is voor bijvoorbeeld drinkwater, cv-water, zonneboilervloeistof, koeling of perslucht.
5. Controleer druk en temperatuur
De maximale werkdruk en temperatuur moeten passen bij de installatie waarin de fitting wordt gebruikt.
Veelgemaakte fouten bij het kiezen van fittingen
Een fitting kan op het eerste gezicht passen en toch niet geschikt zijn. Hieronder staan de fouten die in de praktijk het vaakst voorkomen.
- De verkeerde leidingmaat kiezen.
- Binnen- en buitendraad met elkaar verwarren.
- Verschillende draadsoorten combineren.
- Een verkeerde afdichtingsmethode gebruiken.
- Teflontape gebruiken op een vlakdichtende verbinding.
- Een fitting gebruiken die niet geschikt is voor drinkwater.
- De maximale druk of temperatuur niet controleren.
- Fittingen en leidingmaterialen combineren die niet bij elkaar horen.
Veelgestelde vragen over fittingen
Gerelateerde artikelen
Meer weten over een specifieke fitting of aansluiting? Bekijk dan ook onderstaande artikelen uit onze kennisbank.
Dé complete handleiding voor messing knelfittingen
Alles over de werking, montage, demontage en het oplossen van lekkages.
Wat zijn messing knelfittingen?
Lees hoe messing knelfittingen werken en waar ze worden toegepast.
Wat is een vlakdichtende koppeling?
Uitleg over vlakke pakkingen, aansluitvlakken en een correcte afdichting.
Afkortingen in de installatietechniek
Vind uitleg over aansluitingen, draadsoorten en veelgebruikte technische afkortingen.