Expansievaten installeren en aansluiten
Expansievat aansluiten of vervangen
Een expansievat vangt drukverschillen op die ontstaan wanneer water of een andere vloeistof in een gesloten installatie opwarmt en uitzet. Expansievaten worden onder andere toegepast in CV-installaties, warmtepompsystemen, solarsystemen en drinkwater- of warmtapwaterinstallaties.
Op deze pagina lees je hoe een expansievat werkt, welke verschillende typen er zijn en waar je op moet letten bij het aansluiten, controleren of vervangen van een expansievat.
Welk type expansievat heb je nodig?
Niet ieder expansievat is geschikt voor iedere installatie. Het type expansievat moet passen bij de vloeistof, temperatuur, werkdruk en toepassing van het systeem.
Kleur en toepassing van expansievaten
De kleur kan een eerste aanwijzing geven voor de toepassing van een expansievat, maar is geen technische specificatie. Controleer altijd of het expansievat geschikt is voor de vloeistof, temperatuur en werkdruk van de installatie.
Waar plaats je een expansievat?
De juiste plaats is afhankelijk van het type installatie en de voorschriften van de fabrikant.
Bij een CV-installatie wordt het expansievat doorgaans geplaatst:
- In de retourleiding van de CV-installatie
- Zo dicht mogelijk bij het hydraulisch neutrale punt van de installatie
- Op een vorstvrije locatie
- Toegankelijk voor inspectie en onderhoud

De montagepositie kan verticaal of horizontaal zijn, afhankelijk van het type expansievat en de installatievoorschriften van de fabrikant.
Aansluiting van een CV-expansievat
Veel expansievaten voor CV-installaties zijn uitgevoerd met een 3/4 inch buitendraad aansluiting. De aansluiting kan afhankelijk van het expansievat en de inhoud echter verschillen.
Voor de montage zijn verschillende onderdelen verkrijgbaar binnen ons assortiment
expansievat onderdelen.
Handige onderdelen en gereedschap
Voor het monteren, controleren en vervangen van een CV-expansievat zijn de volgende onderdelen en hulpmiddelen handig:




Stappenplan expansievat installeren in een CV-installatie
- Schakel de CV-installatie uit en laat deze volledig afkoelen.
- Sluit indien nodig de watertoevoer naar de installatie af.
- Tap de installatie gedeeltelijk af zodat je drukloos kunt werken.
- Plaats een geschikte aansluiting of T-stuk in de retourleiding.
- Verbind de aansluiting met de expansievatconsole of muurbeugel.
- Monteer de expansievatkoppeling.
- Bevestig het expansievat aan de expansievatkoppeling.
- Controleer of alle verbindingen correct zijn aangesloten en goed zijn afgedicht.
- Vul de installatie opnieuw met water en breng de systeemdruk op het juiste niveau.
- Controleer op lekkages en ontlucht de installatie.
Controleer altijd of de voordruk van het expansievat past bij de installatie en raadpleeg de installatievoorschriften van de fabrikant.
In de video hieronder zie je hoe je met een expansievatkoppeling eenvoudig een CV-expansievat installeert. Hiermee kun je het expansievat later vervangen zonder de volledige CV-installatie af te tappen.
Waar moet je op letten?
Bij het kiezen en installeren van een expansievat zijn de volgende punten belangrijk:
- Gebruik het juiste type expansievat voor CV, solar of drinkwater
- Controleer of de voordruk overeenkomt met de installatie-eisen
- Controleer de maximale werkdruk
- Controleer de maximale temperatuur van het expansievat
- Gebruik geschikt afdichtmateriaal voor de gebruikte aansluiting
- Zorg voor voldoende draagkracht bij wandmontage
- Monteer het expansievat spanningsvrij
Wanneer moet een expansievat vervangen worden?
De levensduur van een expansievat is afhankelijk van het type, de toepassing en de bedrijfsomstandigheden. Controle of vervanging kan nodig zijn wanneer:
- De systeemdruk sterk wisselt
- De installatie regelmatig moet worden bijgevuld
- Het veiligheids- of overstortventiel regelmatig water afgeeft
- De voordruk niet meer op niveau blijft
- Het membraan beschadigd of defect is
Bij twijfel kan de voordruk worden gecontroleerd wanneer het expansievat aan de waterzijde volledig drukloos is.
Stappenplan: CV-expansievat vervangen
Het vervangen van een CV-expansievat is vaak nodig wanneer de druk in de installatie onstabiel wordt of het expansievat defect is.
- CV-installatie uitschakelen: schakel de CV-ketel of warmtebron uit en laat de installatie volledig afkoelen.
- Watertoevoer afsluiten: sluit indien nodig de watertoevoer naar de installatie af.
- Installatie drukloos maken: tap de installatie gedeeltelijk af totdat er geen druk meer op staat. Is het expansievat aangesloten via een expansievatkoppeling, dan hoeft de volledige installatie vaak niet te worden afgetapt.
- Oude expansievat verwijderen: draai het expansievat los en ondersteun het vat goed.
- Aansluitmateriaal controleren: controleer koppeling, muurbeugel en console op beschadigingen.
- Voordruk controleren: controleer vóór montage of de voordruk van het nieuwe expansievat geschikt is voor de installatie.
- Nieuw expansievat monteren: bevestig het expansievat stevig en spanningsvrij.
- Installatie opnieuw vullen: vul de CV-installatie tot de juiste systeemdruk.
- Installatie ontluchten: ontlucht radiatoren, vloerverwarming en andere ontluchtingspunten.
- Controle: controleer alle aansluitingen op lekkage en controleer de systeemdruk opnieuw wanneer de installatie op temperatuur is.
Veiligheid en installatievoorschriften
Gebruik altijd een expansievat dat geschikt is voor de betreffende installatie, vloeistof, temperatuur en werkdruk.
Volg bij montage, onderhoud en vervanging altijd de voorschriften van de fabrikant en de geldende installatievoorschriften.