Geen producten in de winkelwagen.

Installeren en aansluiten

Expansievaten installeren en aansluiten

· 7 min leestijd

Expansievat aansluiten of vervangen

Een expansievat vangt drukverschillen op die ontstaan wanneer water of een andere vloeistof in een gesloten installatie opwarmt en uitzet. Expansievaten worden onder andere toegepast in CV-installaties, warmtepompsystemen, solarsystemen en drinkwater- of warmtapwaterinstallaties.

Op deze pagina lees je hoe een expansievat werkt, welke verschillende typen er zijn en waar je op moet letten bij het aansluiten, controleren of vervangen van een expansievat.

Welk type expansievat heb je nodig?

Niet ieder expansievat is geschikt voor iedere installatie. Het type expansievat moet passen bij de vloeistof, temperatuur, werkdruk en toepassing van het systeem.

CV-expansievat
Voor gesloten verwarmingsinstallaties zoals cv-ketels, radiatoren, vloerverwarming en warmtepompsystemen.
Verwarmingswater · CV & warmtepomp · niet voor drinkwater

Bekijk CV-expansievaten →

Solar-expansievat
Voor zonneboilers en thermische solarsystemen waarin hogere temperaturen en solarvloeistof voorkomen.
Solarvloeistof · hoge temperatuur · zonneboiler

Bekijk solar-expansievaten →

Sanitair expansievat
Voor drinkwater- en warmtapwatersystemen zoals boilers, warmtepompboilers en andere gesloten sanitaire installaties.
Drinkwatergeschikt · boiler & warmtepompboiler · ook in RVS

Bekijk sanitaire expansievaten →

Kleur en toepassing van expansievaten

De kleur kan een eerste aanwijzing geven voor de toepassing van een expansievat, maar is geen technische specificatie. Controleer altijd of het expansievat geschikt is voor de vloeistof, temperatuur en werkdruk van de installatie.

Rood · veelgebruikt bij expansievaten voor CV- en verwarmingsinstallaties
Blauw / RVS · veelgebruikt bij sanitaire expansievaten voor drinkwater en warmtapwater
Solar · geschikt voor solarvloeistof en hoge temperaturen; kleur verschilt per fabrikant

Waar plaats je een expansievat?

De juiste plaats is afhankelijk van het type installatie en de voorschriften van de fabrikant.

Bij een CV-installatie wordt het expansievat doorgaans geplaatst:

  • In de retourleiding van de CV-installatie
  • Zo dicht mogelijk bij het hydraulisch neutrale punt van de installatie
  • Op een vorstvrije locatie
  • Toegankelijk voor inspectie en onderhoud
Schema plaatsing expansievat in CV-installatie

De montagepositie kan verticaal of horizontaal zijn, afhankelijk van het type expansievat en de installatievoorschriften van de fabrikant.

Aansluiting van een CV-expansievat

Veel expansievaten voor CV-installaties zijn uitgevoerd met een 3/4 inch buitendraad aansluiting. De aansluiting kan afhankelijk van het expansievat en de inhoud echter verschillen.

Voor de montage zijn verschillende onderdelen verkrijgbaar binnen ons assortiment
expansievat onderdelen.

Handige onderdelen en gereedschap

Voor het monteren, controleren en vervangen van een CV-expansievat zijn de volgende onderdelen en hulpmiddelen handig:

Expansievatkoppeling
Expansievatkoppeling
Voor het afsluiten en vervangen van het expansievat zonder de volledige installatie af te tappen.


Bekijk kapventielen →

Expansievatconsole
Expansievatconsole
Voor een stevige en stabiele wandmontage van het expansievat.


Bekijk expansievatconsole →

Digitale drukmeter voor expansievaten
Digitale drukmeter
Voor het eenvoudig controleren van de voordruk van een expansievat.


Bekijk digitale drukmeter →

Complete expansievat installatieset
Complete installatieset
Compleet pakket met expansievat en montagemateriaal voor een nieuwe CV-installatie.


Bekijk complete installatieset →

Stappenplan expansievat installeren in een CV-installatie

  1. Schakel de CV-installatie uit en laat deze volledig afkoelen.
  2. Sluit indien nodig de watertoevoer naar de installatie af.
  3. Tap de installatie gedeeltelijk af zodat je drukloos kunt werken.
  4. Plaats een geschikte aansluiting of T-stuk in de retourleiding.
  5. Verbind de aansluiting met de expansievatconsole of muurbeugel.
  6. Monteer de expansievatkoppeling.
  7. Bevestig het expansievat aan de expansievatkoppeling.
  8. Controleer of alle verbindingen correct zijn aangesloten en goed zijn afgedicht.
  9. Vul de installatie opnieuw met water en breng de systeemdruk op het juiste niveau.
  10. Controleer op lekkages en ontlucht de installatie.

Controleer altijd of de voordruk van het expansievat past bij de installatie en raadpleeg de installatievoorschriften van de fabrikant.

In de video hieronder zie je hoe je met een expansievatkoppeling eenvoudig een CV-expansievat installeert. Hiermee kun je het expansievat later vervangen zonder de volledige CV-installatie af te tappen.

Waar moet je op letten?

Bij het kiezen en installeren van een expansievat zijn de volgende punten belangrijk:

  • Gebruik het juiste type expansievat voor CV, solar of drinkwater
  • Controleer of de voordruk overeenkomt met de installatie-eisen
  • Controleer de maximale werkdruk
  • Controleer de maximale temperatuur van het expansievat
  • Gebruik geschikt afdichtmateriaal voor de gebruikte aansluiting
  • Zorg voor voldoende draagkracht bij wandmontage
  • Monteer het expansievat spanningsvrij

Wanneer moet een expansievat vervangen worden?

De levensduur van een expansievat is afhankelijk van het type, de toepassing en de bedrijfsomstandigheden. Controle of vervanging kan nodig zijn wanneer:

  • De systeemdruk sterk wisselt
  • De installatie regelmatig moet worden bijgevuld
  • Het veiligheids- of overstortventiel regelmatig water afgeeft
  • De voordruk niet meer op niveau blijft
  • Het membraan beschadigd of defect is

Bij twijfel kan de voordruk worden gecontroleerd wanneer het expansievat aan de waterzijde volledig drukloos is.

Stappenplan: CV-expansievat vervangen

Het vervangen van een CV-expansievat is vaak nodig wanneer de druk in de installatie onstabiel wordt of het expansievat defect is.

  1. CV-installatie uitschakelen: schakel de CV-ketel of warmtebron uit en laat de installatie volledig afkoelen.
  2. Watertoevoer afsluiten: sluit indien nodig de watertoevoer naar de installatie af.
  3. Installatie drukloos maken: tap de installatie gedeeltelijk af totdat er geen druk meer op staat. Is het expansievat aangesloten via een expansievatkoppeling, dan hoeft de volledige installatie vaak niet te worden afgetapt.
  4. Oude expansievat verwijderen: draai het expansievat los en ondersteun het vat goed.
  5. Aansluitmateriaal controleren: controleer koppeling, muurbeugel en console op beschadigingen.
  6. Voordruk controleren: controleer vóór montage of de voordruk van het nieuwe expansievat geschikt is voor de installatie.
  7. Nieuw expansievat monteren: bevestig het expansievat stevig en spanningsvrij.
  8. Installatie opnieuw vullen: vul de CV-installatie tot de juiste systeemdruk.
  9. Installatie ontluchten: ontlucht radiatoren, vloerverwarming en andere ontluchtingspunten.
  10. Controle: controleer alle aansluitingen op lekkage en controleer de systeemdruk opnieuw wanneer de installatie op temperatuur is.

Veiligheid en installatievoorschriften

Gebruik altijd een expansievat dat geschikt is voor de betreffende installatie, vloeistof, temperatuur en werkdruk.

✓ Werk drukloos
Maak de installatie drukloos vóór werkzaamheden.
✓ Controleer de voordruk
Controleer deze vóór het vullen van de installatie.
✓ Monteer spanningsvrij
Voorkom belasting op leiding en aansluiting.

Volg bij montage, onderhoud en vervanging altijd de voorschriften van de fabrikant en de geldende installatievoorschriften.

Veelgestelde vragen over expansievaten

Wat is de functie van een expansievat?
Een expansievat vangt de volumetoename op die ontstaat wanneer water of een andere vloeistof in een gesloten installatie wordt verwarmd. Hierdoor worden grote drukschommelingen beperkt.
Wat is het verschil tussen een CV-, solar- en sanitair expansievat?
Een CV-expansievat is bedoeld voor gesloten verwarmingsinstallaties. Een solar-expansievat is geschikt voor de hogere temperaturen en vloeistoffen die in thermische solarsystemen voorkomen. Een sanitair expansievat is geschikt voor drinkwater- en warmtapwatersystemen.
Kan ik een CV-expansievat gebruiken voor drinkwater?
Nee. Voor drinkwater en warmtapwater moet een expansievat worden gebruikt dat specifiek geschikt is voor sanitaire drinkwaterinstallaties.
Heb ik bij een boiler of warmtepompboiler een expansievat nodig?
In een gesloten warmtapwatersysteem kan water tijdens het opwarmen uitzetten en de druk laten stijgen. Een sanitair expansievat kan deze volumetoename opvangen. Welke uitvoering nodig is, hangt af van de installatie en de gebruikte beveiligingen.
Hoe weet je of een CV-expansievat kapot is?
Veelvoorkomende signalen zijn een sterk schommelende CV-druk, regelmatig moeten bijvullen van de installatie of een overstortventiel dat water afgeeft.
Hoe werkt de kloptest bij een expansievat?
Bij veel CV-expansievaten klinkt het gedeelte met gas holler en het gedeelte met water doffer. Klinkt het vat vrijwel overal dof en voelt het zwaar aan, dan kan dit wijzen op een defect membraan. De kloptest is alleen een eerste indicatie.
Welke voordruk moet een expansievat hebben?
De juiste voordruk is afhankelijk van de installatie, het type expansievat en de statische hoogte. Controleer daarom altijd de productspecificaties en de installatievoorschriften.
Kan ik zelf een expansievat vervangen?
Bij een CV-installatie is dit technisch mogelijk wanneer je weet hoe de installatie veilig drukloos wordt gemaakt en opnieuw moet worden gevuld en ontlucht. Raadpleeg altijd de voorschriften van de fabrikant.
Moet een expansievat worden ontlucht?
Een membraanexpansievat wordt normaal gesproken niet afzonderlijk ontlucht. Na werkzaamheden aan een CV-installatie moet de installatie zelf wel goed worden ontlucht.
Mag een expansievat horizontaal worden gemonteerd?
Dat is afhankelijk van het type expansievat en de voorschriften van de fabrikant. Controleer daarom altijd de toegestane montagepositie van het betreffende expansievat.
Welke maat expansievat heb ik nodig?
De benodigde inhoud hangt onder andere af van de hoeveelheid water of vloeistof in de installatie, de temperatuur, de voordruk en de maximale toegestane systeemdruk. De juiste maat moet daarom per installatie worden bepaald.