Geen producten in de winkelwagen.

Alles over expansievaten

Wanneer is een expansievat kapot?

· 5 min leestijd

Wanneer is een expansievat kapot?

Een defect expansievat herken je vaak aan grote drukschommelingen,
regelmatig moeten bijvullen of een veiligheidsventiel dat water loost.

Toch betekent dit niet automatisch dat het expansievat kapot is.
Met een paar eenvoudige controles – waaronder de Woud-kloptest –
kun je snel bepalen of verder onderzoek nodig is.

Kort uitgelegd

Een expansievat is defect wanneer het membraan lek of gescheurd is,
het vat lekt of beschadigd is, of wanneer het zijn gasvoordruk niet meer kan behouden.
Vergelijkbare klachten kunnen ook ontstaan door een verkeerde voordruk of een verkeerd
gedimensioneerd expansievat.

De Woud-kloptest

Door met een hard, niet-scherp voorwerp rustig tegen het expansievat te tikken,
hoor je het verschil tussen de gaszijde en de vloeistofzijde.
Dat geeft een eerste indruk van de toestand van het expansievat.

De Woud-kloptest voor het controleren van een expansievat

Gaszijde
Klinkt normaal gesproken holler.
Vloeistofzijde
Klinkt meestal duidelijk doffer.
Klinkt het vat vrijwel overal dof?
Dan kan het vat grotendeels met vloeistof gevuld zijn.
Controleer vervolgens het ventiel en de voordruk.
Belangrijk: de Woud-kloptest is een eerste indicatie.
Alleen op basis van de klank kun je geen definitieve diagnose stellen.

Signalen van een defect expansievat

Wanneer een expansievat de volumeverandering niet meer goed opvangt,
merk je dat vaak aan het drukgedrag van de installatie.

Grote drukschommelingen
De druk stijgt sterk bij opwarming en zakt bij afkoeling opvallend ver terug.
Regelmatig bijvullen
De installatie moet vaker dan normaal opnieuw op druk worden gebracht.
Veiligheidsventiel loost
Wanneer de druk te hoog oploopt, kan het veiligheidsventiel vloeistof afvoeren.
Expansievat voelt zwaar
Een vat dat grotendeels met vloeistof gevuld is, kan opvallend zwaar aanvoelen.

Deze symptomen kunnen ook ontstaan door een verkeerde voordruk,
een verkeerd gedimensioneerd expansievat, lekkage of een ander probleem in de installatie.
Eén symptoom is daarom niet voldoende voor een definitieve diagnose.

Controleer het ventiel aan de gaszijde

Aan de gaszijde bevindt zich een ventiel waarmee de voordruk kan worden gecontroleerd.
Achter dit ventiel hoort zich gas te bevinden.

Komt er water of systeemvloeistof uit het gasventiel?
Dan wijst dit sterk op een lek of gescheurd membraan.
De vloeistofzijde en gaszijde staan dan met elkaar in verbinding.
Het expansievat moet in dat geval doorgaans worden vervangen.

Controleer de voordruk

De gaszijde van het expansievat staat onder een bepaalde voordruk.
Deze bepaalt mede hoeveel vloeistof het expansievat tijdens het opwarmen kan opnemen.

Voordruk meten? Eerst de vloeistofzijde drukloos maken.
De voordruk kan alleen betrouwbaar worden gemeten wanneer er geen systeemdruk
meer op de vloeistofzijde van het expansievat staat.

Meten terwijl het vat nog onder systeemdruk staat geeft geen betrouwbare waarde
van de werkelijke gasvoordruk.


Digitale drukmeter voor expansievaten bekijken →

Een lage voordruk betekent niet altijd een defect

Een te lage voordruk betekent niet automatisch dat het membraan kapot is.

Komt er geen vloeistof uit het gasventiel en kan het vat zijn voordruk behouden,
dan kan het probleem bijvoorbeeld liggen aan de instelling van de voordruk
of aan de dimensionering van het expansievat.

Zo beoordeel je een expansievat

Controle Betekenis Actie
Gaszijde hol, vloeistofzijde dof Normaal beeld Geen directe aanwijzing voor een defect
Vrijwel overal dof Vat mogelijk grotendeels gevuld met vloeistof Ventiel en voordruk controleren
Water uit gasventiel Sterke aanwijzing voor defect membraan Expansievat vervangen
Voordruk te laag Expansievat hoeft niet defect te zijn Voordruk en oorzaak controleren
Sterke drukschommelingen Expansievat, voordruk of dimensionering mogelijk niet correct Installatie verder controleren

Wanneer moet een expansievat worden vervangen?

Membraan defect
Het expansievat kan de drukverandering niet meer correct opvangen en moet worden vervangen.
Vat lekt of is beschadigd
Een lekkend, ernstig gecorrodeerd of beschadigd expansievat moet worden vervangen.
Voordruk blijft niet stabiel
Wanneer het vat zijn benodigde gasvoordruk niet meer kan vasthouden,
is vervanging meestal de juiste oplossing.
Verkeerd gedimensioneerd
Een technisch goed expansievat kan alsnog ongeschikt zijn wanneer inhoud,
voordruk of toepassing niet bij de installatie past.

Woud advies

Vervang een expansievat niet alleen omdat het oud is of omdat de kloptest afwijkend klinkt.
Gebruik de kloptest als eerste controle en kijk daarna naar de voordruk,
het ventiel en het drukverloop van de installatie.

Moet het expansievat worden vervangen? Kijk dan verder dan alleen het
aantal liters. Controleer ook de toepassing, voordruk,
maximale werkdruk, temperatuur, gebruikte vloeistof en aansluiting.
Is er nog geen afsluitbare expansievatkoppeling aanwezig, dan is dit hét moment
om deze mee te nemen.

Meer weten over de werking of montage?
Bekijk

Hoe werkt een expansievat? →

of onze uitgebreide handleiding

Expansievaten installeren en aansluiten →

Veelgestelde vragen over een defect expansievat

Is een dof klinkend expansievat altijd kapot?
Nee. De Woud-kloptest is alleen een eerste indicatie.
Klinkt het vat vrijwel overal dof, controleer dan ook de voordruk,
het gasventiel en het gedrag van de installatie.
Kan een expansievat zijn voordruk verliezen zonder dat het membraan kapot is?
Ja. Een te lage voordruk betekent niet automatisch dat het membraan defect is.
Controleer of het expansievat de juiste voordruk kan behouden en of er geen
vloeistof uit het gasventiel komt.
Waarom loopt de druk sterk op wanneer de installatie warm wordt?
Vloeistof zet uit wanneer deze wordt verwarmd.
Normaal vangt het expansievat deze volumetoename op.
Wanneer het vat onvoldoende expansieruimte heeft, verkeerd is ingesteld
of defect is, kan de systeemdruk sterk oplopen.
Kan ik zelf de voordruk van een expansievat meten?
Dat kan met een geschikte drukmeter.
De vloeistofzijde van het expansievat moet daarbij wel drukloos zijn
om de gasvoordruk betrouwbaar te kunnen meten.
Komt er water uit het ventiel. Is het expansievat dan kapot?
Water of systeemvloeistof uit het ventiel aan de gaszijde wijst sterk op
een lek of gescheurd membraan. In dat geval moet het expansievat doorgaans
worden vervangen.