Hoe werkt een expansievat?
Hoe werkt een expansievat?
Een expansievat vangt volumeveranderingen op van water of een andere vloeistof in een gesloten installatie.
Wanneer de vloeistof opwarmt, zet deze uit en neemt het volume toe. Het expansievat zorgt ervoor dat deze volumetoename kan worden opgevangen zonder dat de druk in de installatie te sterk stijgt.
Het principe wordt onder andere toegepast in CV-installaties, warmtepompsystemen, sanitaire drinkwaterinstallaties en thermische solarsystemen.
Waarom is een expansievat nodig?
Vloeistoffen zetten uit wanneer ze warmer worden. In een open systeem kan die volumetoename relatief eenvoudig worden opgevangen, maar in een gesloten installatie kan hierdoor de druk snel oplopen.
Een expansievat creëert als het ware extra opvangruimte. Hierdoor blijft de systeemdruk stabieler en wordt voorkomen dat beveiligingen, zoals een veiligheids- of overstortventiel, onnodig aanspreken.
Hoe zit een expansievat van binnen in elkaar?
Een membraanexpansievat bestaat in de basis uit twee gedeelten die van elkaar worden gescheiden door een flexibel membraan.

Wat gebeurt er tijdens opwarmen en afkoelen?
1. De vloeistof is koud
2. De vloeistof warmt op
3. Het expansievat neemt het extra volume op
4. De vloeistof koelt weer af
Kort uitgelegd

Wat doet de voordruk?
De gaszijde van een expansievat staat onder een bepaalde voordruk. Deze voordruk bepaalt mede hoeveel vloeistof het expansievat kan opnemen en hoe het vat reageert op veranderingen in de systeemdruk.
De juiste voordruk is afhankelijk van de toepassing, de installatie en de statische hoogte. Controleer daarom altijd de productspecificaties en de installatievoorschriften van de fabrikant.
Hetzelfde principe, verschillende toepassingen
De basiswerking is vergelijkbaar, maar het expansievat moet altijd geschikt zijn voor de gebruikte vloeistof, temperatuur, werkdruk en toepassing.
Wat gebeurt er als een expansievat niet goed werkt?
Wanneer een expansievat onvoldoende capaciteit heeft, de voordruk niet klopt of het membraan defect raakt, kan de druk in de installatie sterk gaan schommelen.
- De systeemdruk loopt tijdens het opwarmen sterk op
- Het veiligheids- of overstortventiel kan water afgeven
- De installatie moet regelmatig worden bijgevuld
- De systeemdruk kan na afkoelen sterk teruglopen
Woud advies
Kies een expansievat niet alleen op kleur of inhoud. Controleer altijd of het vat geschikt is voor de toepassing, vloeistof, temperatuur, werkdruk, voordruk en benodigde inhoud.
Wil je een expansievat installeren, controleren of vervangen? Bekijk dan ook onze uitgebreide handleiding
Expansievaten installeren en aansluiten →