Dé complete handleiding voor het installeren van een waterontharder
Dé complete handleiding voor het installeren van een waterontharder
Een waterontharder wordt in de hoofdwaterleiding geplaatst en behandelt het water voordat dit naar de verschillende tappunten in de woning stroomt. Voor een goede werking zijn niet alleen de wateraansluitingen belangrijk, maar ook de afvoer, overloop, stroomvoorziening en juiste instellingen.
In deze complete handleiding lees je stap voor stap hoe je een waterontharder voorbereidt, aansluit, instelt en in bedrijf stelt. Ook behandelen we het onderhoud, veelgemaakte fouten en de belangrijkste vragen na installatie.

Inhoud van deze handleiding
Kun je zelf een waterontharder installeren?
Een waterontharder kan in veel woningen zelf worden geïnstalleerd wanneer je ervaring hebt met waterleidingen, koppelingen en afvoerwerk. Je moet de hoofdwaterleiding kunnen onderbreken en alle verbindingen betrouwbaar en lekvrij kunnen maken.
Laat de installatie bij twijfel uitvoeren door een vakbekwaam installateur. Dit is vooral verstandig wanneer leidingen moeten worden geperst, muren of vloeren moeten worden doorboord of wanneer de bestaande installatie moeilijk bereikbaar is.
Laat de montage bij voorkeur uitvoeren wanneer:
- je geen ervaring hebt met drinkwaterleidingen;
- kunststofleidingen moeten worden geperst;
- door muren, vloeren of richting de kruipruimte moet worden geboord;
- de afvoer niet eenvoudig bereikbaar is;
- je twijfelt over de juiste koppelingen of leidingmaat.
Waar plaats je een waterontharder?
Plaats de waterontharder bij voorkeur zo dicht mogelijk na de watermeter en vóór de eerste belangrijke aftakking van de waterleiding. Zo wordt vrijwel al het water in de woning behandeld.
Een geschikte locatie voldoet aan de volgende voorwaarden:
- de hoofdwaterleiding is goed bereikbaar;
- er is een geschikt stopcontact in de buurt;
- er is een afvoer beschikbaar voor regeneratiewater;
- de overloopslang kan vrij naar een lager afvoerpunt lopen;
- de ruimte is droog en vorstvrij;
- er blijft voldoende ruimte over om zout bij te vullen;
- het toestel blijft bereikbaar voor onderhoud en controle.
Meterkast
Vaak praktisch doordat de watermeter en hoofdleiding hier aanwezig zijn. Controleer wel of er voldoende ruimte, ventilatie en een bruikbare afvoer is.
Bijkeuken of berging
Een ruime en goed bereikbare plaats, vooral wanneer de hoofdwaterleiding en afvoer zonder lange leidingtrajecten bereikbaar zijn.
Kelder
Geschikt wanneer de ruimte droog, vorstvrij en bereikbaar is en het regeneratiewater betrouwbaar kan worden afgevoerd.
Technische ruimte
Een logische locatie wanneer hier al waterleidingen, stroom en een geschikte afvoer aanwezig zijn.

Wat heb je nodig?
Controleer vóór aanvang of alle onderdelen, koppelingen en gereedschappen aanwezig zijn. De exacte aansluitmaterialen hangen af van de bestaande leidingmaat en het type waterontharder.
Aansluitslangen
Geschikte flexibele slangen voor het verbinden van de waterleiding met de in- en uitgang van de waterontharder.
Passende koppelingen
Koppelingen of overgangsstukken die passen bij de bestaande waterleiding en de aansluiting van het toestel.
Afvoer- en overloopslang
Een afvoerslang voor regeneratiewater en een afzonderlijke slang voor de beveiligingsoverloop van het zoutreservoir.
Regeneratiezout
Gebruik zout dat geschikt is voor waterontharders. Vul het reservoir pas op het juiste moment tijdens de inbedrijfstelling.
Pijpsnijder en ontbramer
Voor het recht afkorten en netjes ontbramen van koperen leidingen.
Steeksleutels
Gebruik twee passende sleutels zodat koppelingen gecontroleerd kunnen worden vastgedraaid en tegengehouden.
Meet vooraf de waterhardheid
Meet vóór de installatie de hardheid van het binnenkomende leidingwater. Deze waarde heb je later nodig om de waterontharder correct in te stellen.
Gebruik hiervoor een druppeltest of geschikte meetset. Noteer de waarde in Duitse hardheidsgraden (°dH) en bewaar deze bij de instellingen van het toestel.
Waarom vooraf meten?
De ingestelde waterhardheid bepaalt mede wanneer de waterontharder moet regenereren. Een onjuiste waarde kan leiden tot onnodig zout- en waterverbruik of onvoldoende ontharding.
Waterontharder stap voor stap installeren
De precieze aansluiting verschilt per woning en model. Controleer daarom altijd de handleiding van de betreffende waterontharder voordat je begint.
Stappenplan
- Sluit de hoofdkraan en maak de leiding drukloos.
- Bereid de waterleiding voor.
- Monteer de aansluitingen.
- Sluit de waterontharder aan.
- Sluit de regeneratieafvoer aan.
- Sluit de voeding aan.
- Open de watertoevoer langzaam en controleer op lekkage.
- Vul het zoutreservoir met regeneratiezout volgens de opstartprocedure van het toestel.
Stap 1 – Sluit de hoofdkraan

Sluit de hoofdkraan en open daarna een koudwaterkraan. Laat het resterende water uit de leiding lopen totdat de druk verdwenen is.
Stap 2 – Bereid de waterleiding voor

Bepaal waar de waterontharder in de leiding wordt opgenomen. Houd rekening met de benodigde koppelingen, de lengte van de aansluitslangen en voldoende werkruimte.
Kort een koperen leiding recht af met een pijpsnijder en ontbraam de binnen- en buitenzijde. Gebruik bij andere leidingmaterialen uitsluitend het daarvoor geschikte systeem en gereedschap.
Stap 3 – Monteer de aansluitingen

Monteer de benodigde koppelingen of het aansluitblok in de hoofdwaterleiding. Controleer vóór het vastzetten of alle onderdelen geschikt zijn voor drinkwater en bij de leidingmaat passen.
Een geïntegreerde bypass kan onderdeel zijn van het regelventiel of aansluitblok. Behandel deze als onderdeel van de normale aansluiting en volg de handleiding van het gebruikte toestel.
Stap 4 – Sluit de waterontharder aan

Plaats de waterontharder waterpas en sluit de flexibele slangen aan op de in- en uitgang van het regelventiel. Controleer zorgvuldig de aangegeven stroomrichting.
Gebruik de juiste pakkingen en voorkom dat slangen geknikt, verdraaid of onder spanning worden gemonteerd.
Stap 5 – Sluit de regeneratieafvoer aan

Tijdens het regenereren spoelt de waterontharder water met pekel naar de afvoer. Sluit de afvoerslang daarom stevig aan op het regelventiel en leid deze naar een geschikte afvoer.
Voorkom knikken en ongewenste vernauwingen. Zorg ook voor een correcte, hygiënische aansluiting zodat afvoerwater niet naar het drinkwatersysteem kan terugstromen.
Stap 6 – Sluit de voeding aan

Sluit de meegeleverde adapter aan op de voedingsaansluiting van de AQMOS waterontharder. Steek vervolgens de adapter in een geschikt 230V-stopcontact.
Gebruik uitsluitend de meegeleverde of door de fabrikant voorgeschreven adapter. Zorg dat de kabel spanningsvrij is weggewerkt en plaats de adapter op een droge, goed bereikbare plek.
Stap 7 – Open de watertoevoer langzaam

Open de hoofdkraan en eventuele afsluiters langzaam. Hierdoor vult de harscilinder zich rustig en wordt een plotselinge drukstoot voorkomen.
Controleer iedere koppeling, slang en aansluiting direct op lekkage. Maak verbindingen droog met een doek, zodat kleine druppels goed zichtbaar zijn.
Stap 8 – Vul het zoutreservoir met regeneratiezout

Vul het zoutreservoir met regeneratiezout dat geschikt is voor waterontharders. Gebruik bij voorkeur zuivere zouttabletten en voorkom dat vuil of andere stoffen in het reservoir terechtkomen.
Volg de opstartprocedure van de fabrikant voor de juiste hoeveelheid zout en het eventueel toevoegen van water. Vul het reservoir niet verder dan het aangegeven maximumniveau en zorg dat het deksel goed sluit.
Waterontharder instellen en in bedrijf stellen
Na de hydraulische aansluiting moet de waterontharder volgens de modelspecifieke handleiding worden ingesteld. De exacte menu’s en instellingen kunnen per regelventiel verschillen.
Hoe controleer je of de waterontharder goed werkt?
Controleer na de installatie opnieuw de waterhardheid, maar meet ditmaal bij een tappunt ná de waterontharder. De gemeten waarde moet duidelijk lager zijn dan de hardheid van het binnenkomende leidingwater.
Let daarnaast op de werking tijdens een regeneratie en controleer of het zoutniveau langzaam afneemt.
- Meet de waterhardheid na de installatie.
- Controleer alle wateraansluitingen op lekkage.
- Controleer of de afvoer tijdens regeneratie doorstroomt.
- Controleer of de overloopslang droog blijft.
- Controleer of het display geen storingsmelding geeft.
Lees uitgebreid hoe je controleert of een waterontharder goed werkt →
Controleer de waterdruk
Iedere waterontharder veroorzaakt enige weerstand doordat het water door de harscilinder en het regelventiel stroomt. Bij een passende leidingmaat en correct gekozen toestel hoort dit in normaal gebruik geen hinder op te leveren.
Een opvallend sterke drukdaling kan onder andere worden veroorzaakt door te kleine aansluitingen, geknikte slangen, een onjuist gekozen toestel of vervuiling.
Onderhoud na installatie
Een waterontharder heeft weinig dagelijks onderhoud nodig, maar regelmatige controle voorkomt storingen en onnodig verbruik.
Zoutniveau controleren
Controleer regelmatig of voldoende regeneratiezout aanwezig is. Laat het reservoir niet langdurig volledig leeg raken.
Zoutreservoir controleren
Controleer op vervuiling, zoutkorsten en zoutbruggen die kunnen voorkomen dat zout goed met het water in contact komt.
Waterhardheid meten
Voer periodiek een controlemeting uit om te controleren of de ingestelde werking nog overeenkomt met de gewenste waterhardheid.
Afvoer controleren
Controleer of afvoer- en overloopslangen vrij liggen, niet zijn geknikt en nog stevig zijn aangesloten.
Veelgemaakte fouten bij het installeren
Een waterontharder werkt alleen betrouwbaar wanneer de wateraansluitingen, afvoer en instellingen correct zijn uitgevoerd. Controleer daarom vooral de onderstaande punten.
Veelgestelde vragen over het installeren van een waterontharder
Meer weten over waterontharders?
Bekijk ook onze andere kennisbankartikelen over de werking, het verbruik en de keuze van een waterontharder.
Wat is een waterontharder en hoe werkt het?
Lees hoe een waterontharder calcium en magnesium uit het water verwijdert en waarom regeneratie nodig is.
Hoeveel zout verbruikt een waterontharder?
Lees welke factoren het zoutverbruik bepalen en hoe vaak het reservoir moet worden gecontroleerd.
Hoe weet ik of mijn waterontharder goed werkt?
Controleer de waterhardheid en herken de signalen van een correct werkende waterontharder.
Kan een waterontharder de waterdruk beïnvloeden?
Lees wat normaal drukverlies is en waar je op moet letten bij merkbaar minder waterdruk.
Vergelijk aanbieders van waterontharders
Vergelijk systemen, regelventielen en prijsverschillen tussen verschillende aanbieders.
Alles over waterontharders
Bekijk alle vragen, uitleg en praktische artikelen binnen onze waterontharderkennisbank.
Waterontharder kiezen
De juiste waterontharder hangt onder andere af van het aantal bewoners, het waterverbruik, de waterhardheid, de beschikbare ruimte en de gewenste capaciteit.