Heeft RVS ribbelbuis minder flow dan een gladde leiding?
Heeft RVS ribbelbuis minder flow dan een gladde leiding?
Over RVS ribbelbuis wordt regelmatig gezegd dat deze minder flow zou geven dan een gladde leiding. Dat is te kort door de bocht. Een geribbelde binnenwand veroorzaakt wel meer stromingsweerstand dan een vergelijkbare gladde buis, maar meer drukverlies is niet automatisch hetzelfde als minder volumestroom.
Om te bepalen of een leiding geschikt is, moet je kijken naar het complete leidingtraject: de benodigde volumestroom, binnendiameter, leidinglengte, bochten, koppelingen en andere appendages, én de druk die de circulatiepomp beschikbaar heeft.
Kort uitgelegd
Volumestroom
De hoeveelheid water die door de leiding stroomt, bijvoorbeeld
uitgedrukt in l/min of m³/h.
Drukverlies
De druk die verloren gaat door weerstand in leidingen,
bochten, koppelingen en appendages.
RVS ribbelbuis
Heeft door de geribbelde binnenwand meer leidingweerstand,
maar kan flexibel worden gelegd.
Gladde leiding
Heeft minder weerstand in het rechte leidingdeel, maar
hulpstukken kunnen extra lokale weerstand veroorzaken.
Flow en drukverlies zijn niet hetzelfde
Dit is het belangrijkste verschil om te begrijpen. Stel dat een installatie een volumestroom van 20 liter per minuut nodig heeft. Zowel door een gladde leiding als door een RVS ribbelbuis kan diezelfde 20 liter per minuut stromen.
Het verschil is dat voor het ene leidingtraject mogelijk meer pompdruk nodig is om die volumestroom te bereiken. Pas wanneer het totale drukverlies groter wordt dan wat de pomp bij die volumestroom kan leveren, zal de werkelijk haalbare flow afnemen.
Waarom heeft RVS ribbelbuis meer leidingweerstand?
Bij een gladde leiding kan het water langs een relatief gladde binnenwand stromen. De binnenzijde van een RVS ribbelbuis bestaat uit ribbels. Hierdoor ontstaat bij dezelfde volumestroom meer stromingsweerstand en daarmee meer drukverlies per meter.
Dat is een nadeel van ribbelbuis dat bij een hydraulische berekening gewoon moet worden meegenomen. Maar alleen het drukverlies per meter vergelijken geeft nog geen volledig beeld van een installatie.
Vergelijk het complete leidingtraject
Een installatie bestaat vrijwel nooit uit alleen rechte meters buis. Richtingsveranderingen, koppelingen, T-stukken, verloopstukken en andere appendages veroorzaken eveneens drukverlies.
Gladde meerlagenbuis
Een meerlagenbuis heeft een gladde binnenwand en daardoor
relatief weinig leidingweerstand. Worden er losse 90° knieën,
T-stukken of verloopstukken toegepast, dan veroorzaken deze
afzonderlijk extra lokale drukverliezen.
RVS ribbelbuis
RVS ribbelbuis veroorzaakt over de leidinglengte meer
weerstand. Daar staat tegenover dat de flexibele leiding
vaak rechtstreeks in een ruime bocht kan worden gelegd,
waardoor voor een richtingsverandering geen losse
90° fitting nodig is.
Kijk naar de binnendiameter, niet alleen naar de buismaat
Ook de maat die op een leiding staat kan misleidend zijn. Een meerlagenbuis van 26 × 3 mm heeft bijvoorbeeld een buitendiameter van 26 mm en een wanddikte van 3 mm.
De vrije binnendiameter van de buis is daardoor ongeveer 20 mm.
Een DN20 RVS ribbelbuis kan eveneens een binnendiameter van ongeveer 20 mm hebben. Alleen zeggen dat de ene leiding “26 mm” en de andere “DN20” is, zegt daarom nog weinig over de hydraulische eigenschappen.
Een 90° knie veroorzaakt ook drukverlies
Bij een scherpe richtingsverandering moet de waterstroming van richting veranderen. Hierdoor ontstaat extra lokaal drukverlies. Bij bepaalde fittingsystemen verandert daarnaast de interne doorlaat van de verbinding.
Een ruime gebogen leiding is hydraulisch daarom niet hetzelfde als een afzonderlijke 90° fitting. Bij een eerlijke vergelijking moeten beide situaties afzonderlijk worden meegenomen.
Voorbeeld: dezelfde route, andere uitvoering
Traject A – meerlagenbuis
10 meter gladde leiding
+ 4 losse 90° knieën
+ aansluitkoppelingen
Traject B – RVS ribbelbuis
10 meter geribbelde leiding
+ 4 ruime gebogen richtingsveranderingen
+ aansluitkoppelingen
Alleen het drukverlies per rechte meter vergelijken zou in dit voorbeeld een deel van het verhaal missen. Voor een goede vergelijking moet het totale drukverlies van beide leidingtrajecten worden bepaald.
Vergelijk het drukverlies zelf
Vul dezelfde gewenste volumestroom en leidinglengte in en vergelijk wat er gebeurt wanneer een leidingtraject wordt uitgevoerd met RVS ribbelbuis of een gladde meerlagenbuis met bochten en hulpstukken.
RVS ribbelbuis of gladde leiding: wat gebeurt er met de flow?
Vergelijk het drukverlies van een RVS ribbelbuis met een gladde meerlagenbuis bij dezelfde volumestroom.
Meer drukverlies betekent niet automatisch minder flow. Het betekent dat de circulatiepomp meer druk moet leveren om dezelfde volumestroom door het leidingtraject te krijgen.
Leidingtraject
RVS ribbelbuis
Een normale gebogen richtingsverandering wordt niet automatisch als een losse 90° fitting berekend. De drukverliescurve van de ribbelbuis vormt de basis voor het leidingverlies.
SilverTec meerlagenbuis
Vergelijking bij dezelfde volumestroom
| RVS ribbelbuis | Meerlagenbuis | |
|---|---|---|
| Binnendiameter | – | – |
| Stroomsnelheid | – | – |
| Leidingverlies | – | – |
| Lokale verliezen | – | – |
| Totaal drukverlies | – | – |
| Benodigde opvoerhoogte | – | – |
–
Waarom is dit anders dan alleen “ribbelbuis heeft minder flow”?
De calculator houdt de gewenste volumestroom voor beide leidingsystemen gelijk. Het verschil zit in de druk die nodig is om die volumestroom te bereiken.
Een gladde meerlagenbuis heeft weinig weerstand in het rechte leidingdeel. Een 90° persknie, T-stuk of reductie veroorzaakt echter extra lokaal drukverlies.
RVS ribbelbuis heeft door de geribbelde binnenwand meer leidingweerstand, maar richtingsveranderingen kunnen vaak rechtstreeks met de flexibele leiding worden gemaakt zonder een afzonderlijke 90° persknie.
De berekening is bedoeld om leidingtrajecten hydraulisch met elkaar te vergelijken. Het werkelijke drukverlies kan afwijken door temperatuur, exacte uitvoering, koppelingen, bochtradius, appendages en andere installatieomstandigheden. De waarden voor RVS ribbelbuis zijn gebaseerd op de aangeleverde fabrikantgrafiek en worden tussen de beschikbare punten geïnterpoleerd.
Wanneer kan RVS ribbelbuis wél een probleem worden?
De extra leidingweerstand moet niet worden genegeerd. Vooral bij lange leidingtrajecten, een kleine binnendiameter en een hoge benodigde volumestroom kan het drukverlies sterk oplopen.
Als de circulatiepomp bij de gewenste volumestroom onvoldoende beschikbare opvoerhoogte heeft om het totale drukverlies te overwinnen, zal de gewenste volumestroom niet worden gehaald.
Een grotere leidingmaat kan dan noodzakelijk zijn.
RVS ribbelbuis bij een warmtepomp
Bij een warmtepomp is voldoende volumestroom belangrijk voor een goede warmteoverdracht. Daarom begint de keuze van een leiding niet met de vraag of deze glad of geribbeld is.
Bepaal eerst de benodigde volumestroom. Kijk daarna welke leidingdiameter nodig is en hoeveel drukverlies het complete leidingtraject bij die volumestroom veroorzaakt. Vervolgens kan worden gecontroleerd of de circulatiepomp dit werkpunt kan leveren.
Zo beoordeel je een leidingtraject
1. Benodigde flow
2. Leidingmaat
3. Drukverlies
4. Controleer de pomp
Woud advies
RVS ribbelbuis heeft niet automatisch minder flow dan een gladde leiding. Bij dezelfde volumestroom veroorzaakt de geribbelde binnenwand wel meer leidingweerstand, maar de uiteindelijke werking wordt bepaald door het complete leidingtraject.
Kijk daarom niet alleen naar het aantal millibar drukverlies per meter. Neem ook de binnendiameter, totale lengte, bochten, koppelingen, appendages en beschikbare pompdruk mee. Pas dan kun je bepalen of een leiding geschikt is voor de benodigde volumestroom.
Veelgestelde vragen
Heeft RVS ribbelbuis meer weerstand dan een gladde leiding?
Ja. De geribbelde binnenwand veroorzaakt bij vergelijkbare
omstandigheden meer stromingsweerstand dan een gladde binnenwand.
Dat betekent echter niet automatisch dat de benodigde volumestroom
niet kan worden gehaald.
Is drukverlies hetzelfde als minder flow?
Nee. Drukverlies geeft aan hoeveel druk nodig is om een bepaalde
volumestroom door een leidingtraject te laten stromen. Als de pomp
voldoende druk kan leveren, kan dezelfde gewenste volumestroom
worden bereikt.
Heeft een 90° knie invloed op de flow?
Een 90° knie veroorzaakt lokaal extra drukverlies. Hoe groot dat
verlies is, hangt af van de vorm, maat en interne doorlaat van het
hulpstuk. Daarom moeten dergelijke hulpstukken worden meegenomen
bij het bepalen van het totale drukverlies.
Kan ik RVS ribbelbuis gebruiken voor een warmtepomp?
Dat kan wanneer de gekozen diameter en het complete leidingtraject
geschikt zijn voor de benodigde volumestroom en het bijbehorende
drukverlies. De benodigde leidingmaat moet daarom per installatie
worden beoordeeld.
Is DN20 ribbelbuis hetzelfde als 20 mm meerlagenbuis?
Nee. De maatvoering van verschillende leidingsystemen kan niet
rechtstreeks met elkaar worden vergeleken. Kijk voor een
hydraulische vergelijking naar de werkelijke binnendiameter,
leidingweerstand en gebruikte hulpstukken.
Gerelateerde artikelen
Vlakdichtende koppeling of metallisch afdichtende schroefverbinding? Verschillen uitgelegd
Lees meer
Wel of geen buffervat bij een warmtepomp? Verschillen uitgelegd
Lees meer