Wel of geen buffervat bij een warmtepomp? Verschillen uitgelegd
Wel of geen buffervat bij een warmtepomp? Verschillen uitgelegd
Moet er altijd een buffervat bij een warmtepomp? Nee, niet iedere installatie is hetzelfde.
Maar een warmtepomp stelt wel belangrijke eisen aan de waterdoorstroming,
de systeeminhoud en de hydraulische opbouw van het verwarmingssysteem.
Daarom kijken we niet alleen naar de vraag of er wel of geen buffervat nodig is.
We leggen uit wat een buffervat doet, hoeveel volumestroom een warmtepomp nodig heeft
en wat het verschil is tussen rechtstreeks aansluiten, een hydraulische open verdeler en een buffervat.
Eerst de basis: waterinhoud en volumestroom zijn niet hetzelfde
Bij een warmtepomp worden waterinhoud en volumestroom
nog wel eens door elkaar gehaald. Ze hebben met elkaar te maken, maar betekenen iets anders.
Waterinhoud
Dit is de totale hoeveelheid verwarmingswater in de installatie.
Een buffervat voegt extra waterinhoud toe en vergroot daarmee de thermische massa van het systeem.
Volumestroom
Dit is de hoeveelheid verwarmingswater die per tijdseenheid door het systeem stroomt.
Een warmtepomp heeft voldoende volumestroom nodig om zijn warmte via het water over te dragen.
Belangrijk
Een buffervat kan extra waterinhoud geven, maar lost een tekort aan volumestroom niet automatisch op.
De pomp, leidingdiameter, leidingweerstand en het afgiftesysteem moeten de benodigde waterstroom
ook daadwerkelijk aankunnen.
Wat is een buffervat?
Een buffervat is een vat met verwarmingswater dat onderdeel wordt van het gesloten verwarmingssysteem.
Het is dus geen voorraadvat voor warm douchewater, maar bevat hetzelfde verwarmingswater dat door bijvoorbeeld
de warmtepomp, vloerverwarming of radiatoren circuleert.
Door een buffervat toe te voegen wordt de totale hoeveelheid water in de installatie groter.
Daardoor kan het verwarmingssysteem meer thermische energie in het water opnemen voordat
de watertemperatuur sterk verandert.
Afhankelijk van de manier waarop het buffervat wordt aangesloten, kan het daarnaast een rol spelen in de
hydraulische scheiding tussen de warmtepomp en het afgiftesysteem.
Een buffervat is geen tapwaterboiler
Buffervaten en boilers lijken aan de buitenkant soms op elkaar, maar hebben een andere functie.
Een buffervat bevat verwarmingswater.
Een tapwaterboiler is bedoeld voor het opslaan en verwarmen van
sanitair warm water voor bijvoorbeeld douche en kraan.
Ook een hygiëneboiler werkt weer anders. Daarin wordt de warmte uit het verwarmingswater
gebruikt om tapwater via een warmtewisselaar te verwarmen.
Lees ook: buffervat, tapwaterboiler en hygiëneboiler – wat is het verschil? →
Waarom is waterdoorstroming zo belangrijk bij een warmtepomp?
Een warmtepomp moet tijdens bedrijf zijn opgewekte warmte via de warmtewisselaar
aan het verwarmingswater kunnen afgeven.
Daarvoor is een bepaalde volumestroom nodig:
er moet voldoende water door de warmtepomp en het verwarmingscircuit kunnen stromen.
Het benodigde debiet hangt onder andere samen met het thermisch vermogen en het
temperatuurverschil tussen aanvoer en retour, de ΔT.
De basisformule
Q = volumestroom in m³/h · Φ = thermisch vermogen in kW · ΔT = temperatuurverschil in °C
Bereken de benodigde volumestroom
Vul het thermisch vermogen van de warmtepomp en de gewenste ΔT in.
De calculator berekent hoeveel water er theoretisch per uur en per minuut moet kunnen circuleren.
Bereken de benodigde volumestroom
Vul het thermisch vermogen en het temperatuurverschil tussen aanvoer en retour in.
Benodigde volumestroom
Berekend op basis van vermogen en ΔT.
–
Wat betekent dit?
–
Maar het afgiftesysteem vraagt niet altijd dezelfde volumestroom
Daar ontstaat in de praktijk een belangrijk verschil.
De warmtepomp heeft tijdens bedrijf een bepaalde doorstroming nodig,
terwijl de vraag vanuit de woning voortdurend kan veranderen.
Groepen of zones kunnen worden geregeld of afgesloten, waardoor de totale doorstroming verandert.
Thermostatische radiatorkranen kunnen verder openen of sluiten en daarmee de hydraulische weerstand veranderen.
Wanneer afzonderlijke delen van de woning worden geregeld, kan de beschikbare volumestroom sterk variëren.
Hier komt de hydrauliek om de hoek kijken
Wanneer de warmtepomp een bepaalde volumestroom nodig heeft, maar het afgiftesysteem
een andere of wisselende volumestroom vraagt, kan hydraulische scheiding nodig zijn.
Drie manieren om een warmtepomp hydraulisch aan te sluiten
In hoofdlijnen komen we bij warmtepompinstallaties drie verschillende situaties tegen.
De waterstroom van de warmtepomp loopt rechtstreeks door het afgiftesysteem.
en kunnen daardoor met verschillende volumestromen functioneren.
afhankelijk van de aansluiting, ook hydraulische scheiding verzorgen.
1. Warmtepomp rechtstreeks op het afgiftesysteem
Bij een directe aansluiting stroomt het verwarmingswater vanuit de warmtepomp
rechtstreeks door de vloerverwarming, radiatoren of andere warmteafgifte
en vervolgens terug naar de warmtepomp.
Dit kan een eenvoudige hydraulische opbouw zijn, maar het afgiftesysteem moet
onder de verschillende bedrijfsomstandigheden voldoende doorstroming voor de warmtepomp beschikbaar houden.
De warmtepomp en het afgiftesysteem zijn hydraulisch rechtstreeks van elkaar afhankelijk.
2. Warmtepomp met hydraulische open verdeler
Een hydraulische open verdeler maakt een hydraulische scheiding
tussen het primaire circuit van de warmtepomp en het secundaire verwarmingscircuit.
Daardoor kan aan de warmtepompzijde een andere volumestroom circuleren dan aan de zijde
van de vloerverwarming of radiatoren. De circulatiepompen van beide circuits
beïnvloeden elkaar daardoor veel minder.
Een open verdeler heeft maar een kleine waterinhoud.
Hij zorgt dus vooral voor hydraulische scheiding
en nauwelijks voor extra thermische buffercapaciteit.
3. Warmtepomp met buffervat
Een buffervat voegt daadwerkelijk een hoeveelheid verwarmingswater aan de installatie toe.
Een buffervat van 25 liter voegt bijvoorbeeld ongeveer 25 liter extra waterinhoud
aan het verwarmingscircuit toe.
Hierdoor ontstaat niet alleen extra systeeminhoud, maar ook een thermische reserve.
Het water in het buffervat kan warmte opnemen en weer afgeven wanneer de installatie daar om vraagt.
Bij een geschikte hydraulische aansluiting kan het buffervat daarnaast
de warmtepompzijde en het afgiftesysteem hydraulisch van elkaar scheiden.
Daarmee kan één component meerdere functies binnen de installatie combineren.
Open verdeler of buffervat: wat is het verschil?
Ze kunnen allebei een rol spelen in de hydraulische opbouw, maar ze doen niet hetzelfde.
| Eigenschap | Rechtstreeks | Open verdeler | Buffervat |
|---|---|---|---|
| Hydraulische scheiding | Nee | Ja | Mogelijk, afhankelijk van aansluiting |
| Extra waterinhoud | Geen extra component | Nauwelijks | Ja |
| Extra thermische buffer | Nee | Nauwelijks | Ja |
| Verschillende volumestromen mogelijk | Niet hydraulisch gescheiden | Ja | Bij hydraulische scheiding |
Wat heeft een buffervat met pendelen te maken?
Een warmtepomp kan zijn afgegeven vermogen maar tot een bepaald minimum terugregelen.
Wanneer de woning op dat moment weinig warmte vraagt, kan de watertemperatuur relatief snel oplopen.
De warmtepomp stopt dan en moet later opnieuw starten.
Extra waterinhoud betekent dat er meer water beschikbaar is om warmte op te nemen.
Daardoor verandert de temperatuur van het verwarmingswater minder snel en kan een goed toegepast buffervat
bijdragen aan langere en rustigere bedrijfsperioden.
Een buffervat is daarbij geen wondermiddel.
Het gedrag van de installatie wordt ook bepaald door het minimale vermogen van de warmtepomp,
de regeling, het afgiftesysteem, de temperaturen en de hydraulische instellingen.
En wat gebeurt er tijdens het ontdooien van een warmtepomp?
Bij een lucht/water-warmtepomp kan bij koud en vochtig weer ijs ontstaan op de buitenwarmtewisselaar.
De warmtepomp moet deze warmtewisselaar dan periodiek ontdooien.
Tijdens zo’n ontdooicyclus speelt de beschikbare warmte in het verwarmingssysteem een rol.
Ook daarom zijn voldoende systeeminhoud en een goede waterdoorstroming
belangrijke onderdelen van het totale ontwerp.
Welke systeeminhoud nodig is, verschilt per warmtepomp en moet worden afgestemd
op de voorschriften van de fabrikant.
Weinig ruimte voor een buffervat?
Ruimtegebrek is een reden waarom soms naar een hydraulische open verdeler wordt gekeken.
Maar een buffervat hoeft niet altijd groot op de vloer te staan.
Er bestaan ook compacte wandmodellen.
Een voorbeeld is een geïsoleerd buffervat van 25 liter.
Daarmee wordt daadwerkelijk extra waterinhoud aan de installatie toegevoegd,
terwijl de benodigde montageruimte beperkt blijft.
Een buffervat alleen maakt nog geen goede warmtepompinstallatie
De volumestroom die we hierboven hebben berekend moet ook daadwerkelijk door de installatie kunnen worden verplaatst.
Daarom horen warmtepomp, circulatiepomp, leidingdiameter, leidingweerstand en afgiftesysteem bij elkaar.
1. Warmtepomp
Bepaalt onder andere welke volumestroom en systeeminhoud nodig zijn.
2. Circulatiepomp
Moet voldoende volumestroom kunnen leveren bij de weerstand van het circuit.
3. Leidingdiameter
Een te kleine leidingdiameter verhoogt de weerstand en kan de haalbare volumestroom beperken.
4. Afgiftesysteem
Vloerverwarming, radiatoren en zoneregeling bepalen mede hoe de waterstroom zich door de installatie verdeelt.
Van uitleg naar de juiste toepassing
Rechtstreeks aansluiten, hydraulisch scheiden en extra waterinhoud toevoegen vragen ieder om een andere oplossing.
Hieronder vind je producten en aanvullende uitleg die bij dit onderwerp aansluiten.
Verder de installatie in
De berekende volumestroom brengt ons vanzelf bij de rest van de installatie.
Want die hoeveelheid water moet ook daadwerkelijk door pomp, leidingen en afgiftesysteem kunnen stromen.
Circulatiepompen
Lees hoe een circulatiepomp de benodigde waterstroom door een verwarmingssysteem verzorgt.
Leidingmaten
De leidingdiameter bepaalt mede hoeveel water met een acceptabele weerstand door de installatie kan stromen.
RVS ribbelbuis
Lees hoe RVS ribbelbuis wordt toegepast als flexibel leidingsysteem binnen verwarmingsinstallaties.


