Subtotaal: € 438,02 (excl. btw)

3
Verschillen uitgelegd

Wel of geen buffervat bij een warmtepomp? Verschillen uitgelegd

· 10 min leestijd

Wel of geen buffervat bij een warmtepomp? Verschillen uitgelegd

Moet er altijd een buffervat bij een warmtepomp? Nee, niet iedere installatie is hetzelfde.
Maar een warmtepomp stelt wel belangrijke eisen aan de waterdoorstroming,
de systeeminhoud en de hydraulische opbouw van het verwarmingssysteem.

Daarom kijken we niet alleen naar de vraag of er wel of geen buffervat nodig is.
We leggen uit wat een buffervat doet, hoeveel volumestroom een warmtepomp nodig heeft
en wat het verschil is tussen rechtstreeks aansluiten, een hydraulische open verdeler en een buffervat.

Eerst de basis: waterinhoud en volumestroom zijn niet hetzelfde

Bij een warmtepomp worden waterinhoud en volumestroom
nog wel eens door elkaar gehaald. Ze hebben met elkaar te maken, maar betekenen iets anders.


Waterinhoud


Dit is de totale hoeveelheid verwarmingswater in de installatie.
Een buffervat voegt extra waterinhoud toe en vergroot daarmee de thermische massa van het systeem.


Volumestroom


Dit is de hoeveelheid verwarmingswater die per tijdseenheid door het systeem stroomt.
Een warmtepomp heeft voldoende volumestroom nodig om zijn warmte via het water over te dragen.


Belangrijk


Een buffervat kan extra waterinhoud geven, maar lost een tekort aan volumestroom niet automatisch op.
De pomp, leidingdiameter, leidingweerstand en het afgiftesysteem moeten de benodigde waterstroom
ook daadwerkelijk aankunnen.

Wat is een buffervat?

Een buffervat is een vat met verwarmingswater dat onderdeel wordt van het gesloten verwarmingssysteem.
Het is dus geen voorraadvat voor warm douchewater, maar bevat hetzelfde verwarmingswater dat door bijvoorbeeld
de warmtepomp, vloerverwarming of radiatoren circuleert.

Door een buffervat toe te voegen wordt de totale hoeveelheid water in de installatie groter.
Daardoor kan het verwarmingssysteem meer thermische energie in het water opnemen voordat
de watertemperatuur sterk verandert.

Afhankelijk van de manier waarop het buffervat wordt aangesloten, kan het daarnaast een rol spelen in de
hydraulische scheiding tussen de warmtepomp en het afgiftesysteem.

Een buffervat is geen tapwaterboiler

Buffervaten en boilers lijken aan de buitenkant soms op elkaar, maar hebben een andere functie.
Een buffervat bevat verwarmingswater.
Een tapwaterboiler is bedoeld voor het opslaan en verwarmen van
sanitair warm water voor bijvoorbeeld douche en kraan.

Ook een hygiëneboiler werkt weer anders. Daarin wordt de warmte uit het verwarmingswater
gebruikt om tapwater via een warmtewisselaar te verwarmen.


Lees ook: buffervat, tapwaterboiler en hygiëneboiler – wat is het verschil? →

Waarom is waterdoorstroming zo belangrijk bij een warmtepomp?

Een warmtepomp moet tijdens bedrijf zijn opgewekte warmte via de warmtewisselaar
aan het verwarmingswater kunnen afgeven.
Daarvoor is een bepaalde volumestroom nodig:
er moet voldoende water door de warmtepomp en het verwarmingscircuit kunnen stromen.

Het benodigde debiet hangt onder andere samen met het thermisch vermogen en het
temperatuurverschil tussen aanvoer en retour, de ΔT.


De basisformule

Q = Φ ÷ (ΔT × 1,16)


Q = volumestroom in m³/h · Φ = thermisch vermogen in kW · ΔT = temperatuurverschil in °C

Bereken de benodigde volumestroom

Vul het thermisch vermogen van de warmtepomp en de gewenste ΔT in.
De calculator berekent hoeveel water er theoretisch per uur en per minuut moet kunnen circuleren.

Bereken de benodigde volumestroom

Vul het thermisch vermogen en het temperatuurverschil tussen aanvoer en retour in.

kW
Vul hier het verwarmingsvermogen van de warmtepomp in. Bijvoorbeeld 10 kW.
°C
Hoeveel graden het water afkoelt in de installatie. Bijvoorbeeld 35 °C aanvoer en 30 °C retour = ΔT 5 °C.

Benodigde volumestroom

Berekend op basis van vermogen en ΔT.

Berekende volumestroom –
– –
Berekening
Q = Φ ÷ (ΔT × 1,16)
–

Wat betekent dit?

–

Deze calculator geeft een theoretische volumestroom op basis van water, thermisch vermogen en temperatuurverschil. Controleer bij een warmtepomp altijd de door de fabrikant voorgeschreven volumestroom. Leidingdiameter, leidinglengte, appendages, drukverlies en beschikbare pompopvoerhoogte bepalen mede of deze volumestroom in de praktijk haalbaar is.

Maar het afgiftesysteem vraagt niet altijd dezelfde volumestroom

Daar ontstaat in de praktijk een belangrijk verschil.
De warmtepomp heeft tijdens bedrijf een bepaalde doorstroming nodig,
terwijl de vraag vanuit de woning voortdurend kan veranderen.

Vloerverwarming

Groepen of zones kunnen worden geregeld of afgesloten, waardoor de totale doorstroming verandert.
Radiatoren

Thermostatische radiatorkranen kunnen verder openen of sluiten en daarmee de hydraulische weerstand veranderen.
Meerdere zones

Wanneer afzonderlijke delen van de woning worden geregeld, kan de beschikbare volumestroom sterk variëren.


Hier komt de hydrauliek om de hoek kijken


Wanneer de warmtepomp een bepaalde volumestroom nodig heeft, maar het afgiftesysteem
een andere of wisselende volumestroom vraagt, kan hydraulische scheiding nodig zijn.

Drie manieren om een warmtepomp hydraulisch aan te sluiten

In hoofdlijnen komen we bij warmtepompinstallaties drie verschillende situaties tegen.

1. Rechtstreeks aansluiten
De warmtepomp en het afgiftesysteem vormen één hydraulisch circuit.
De waterstroom van de warmtepomp loopt rechtstreeks door het afgiftesysteem.
2. Hydraulische open verdeler
Het primaire en secundaire circuit worden hydraulisch van elkaar gescheiden
en kunnen daardoor met verschillende volumestromen functioneren.
3. Buffervat
Een buffervat voegt waterinhoud en thermische buffercapaciteit toe en kan,
afhankelijk van de aansluiting, ook hydraulische scheiding verzorgen.

1. Warmtepomp rechtstreeks op het afgiftesysteem

Bij een directe aansluiting stroomt het verwarmingswater vanuit de warmtepomp
rechtstreeks door de vloerverwarming, radiatoren of andere warmteafgifte
en vervolgens terug naar de warmtepomp.

Warmtepomp → afgiftesysteem → warmtepomp

Dit kan een eenvoudige hydraulische opbouw zijn, maar het afgiftesysteem moet
onder de verschillende bedrijfsomstandigheden voldoende doorstroming voor de warmtepomp beschikbaar houden.
De warmtepomp en het afgiftesysteem zijn hydraulisch rechtstreeks van elkaar afhankelijk.

2. Warmtepomp met hydraulische open verdeler

Een hydraulische open verdeler maakt een hydraulische scheiding
tussen het primaire circuit van de warmtepomp en het secundaire verwarmingscircuit.

Daardoor kan aan de warmtepompzijde een andere volumestroom circuleren dan aan de zijde
van de vloerverwarming of radiatoren. De circulatiepompen van beide circuits
beïnvloeden elkaar daardoor veel minder.

Warmtepompcircuit → open verdeler → afgiftecircuit

Een open verdeler heeft maar een kleine waterinhoud.
Hij zorgt dus vooral voor hydraulische scheiding
en nauwelijks voor extra thermische buffercapaciteit.


Bekijk de hydraulische open verdeler →

3. Warmtepomp met buffervat

Een buffervat voegt daadwerkelijk een hoeveelheid verwarmingswater aan de installatie toe.
Een buffervat van 25 liter voegt bijvoorbeeld ongeveer 25 liter extra waterinhoud
aan het verwarmingscircuit toe.

Hierdoor ontstaat niet alleen extra systeeminhoud, maar ook een thermische reserve.
Het water in het buffervat kan warmte opnemen en weer afgeven wanneer de installatie daar om vraagt.

Bij een geschikte hydraulische aansluiting kan het buffervat daarnaast
de warmtepompzijde en het afgiftesysteem hydraulisch van elkaar scheiden.
Daarmee kan één component meerdere functies binnen de installatie combineren.

Open verdeler of buffervat: wat is het verschil?

Ze kunnen allebei een rol spelen in de hydraulische opbouw, maar ze doen niet hetzelfde.

Eigenschap Rechtstreeks Open verdeler Buffervat
Hydraulische scheiding Nee Ja Mogelijk, afhankelijk van aansluiting
Extra waterinhoud Geen extra component Nauwelijks Ja
Extra thermische buffer Nee Nauwelijks Ja
Verschillende volumestromen mogelijk Niet hydraulisch gescheiden Ja Bij hydraulische scheiding

Wat heeft een buffervat met pendelen te maken?

Een warmtepomp kan zijn afgegeven vermogen maar tot een bepaald minimum terugregelen.
Wanneer de woning op dat moment weinig warmte vraagt, kan de watertemperatuur relatief snel oplopen.
De warmtepomp stopt dan en moet later opnieuw starten.

Extra waterinhoud betekent dat er meer water beschikbaar is om warmte op te nemen.
Daardoor verandert de temperatuur van het verwarmingswater minder snel en kan een goed toegepast buffervat
bijdragen aan langere en rustigere bedrijfsperioden.

Een buffervat is daarbij geen wondermiddel.
Het gedrag van de installatie wordt ook bepaald door het minimale vermogen van de warmtepomp,
de regeling, het afgiftesysteem, de temperaturen en de hydraulische instellingen.

En wat gebeurt er tijdens het ontdooien van een warmtepomp?

Bij een lucht/water-warmtepomp kan bij koud en vochtig weer ijs ontstaan op de buitenwarmtewisselaar.
De warmtepomp moet deze warmtewisselaar dan periodiek ontdooien.

Tijdens zo’n ontdooicyclus speelt de beschikbare warmte in het verwarmingssysteem een rol.
Ook daarom zijn voldoende systeeminhoud en een goede waterdoorstroming
belangrijke onderdelen van het totale ontwerp.
Welke systeeminhoud nodig is, verschilt per warmtepomp en moet worden afgestemd
op de voorschriften van de fabrikant.

Woud advies

Wij kijken bij een warmtepomp niet alleen naar de vraag
“kan het zonder buffervat?”,
maar vooral naar wat er hydraulisch in de complete installatie gebeurt.

Kan de warmtepomp onder alle omstandigheden zijn benodigde volumestroom kwijt?
Is er voldoende systeeminhoud?
Wat gebeurt er wanneer zones sluiten?
En zijn warmtepomp en afgiftesysteem hydraulisch goed op elkaar afgestemd?

Wanneer hydraulische scheiding nodig is, kan een open verdeler een praktische oplossing zijn.
Bij een warmtepomp geven wij waar mogelijk echter de voorkeur aan een
correct toegepast buffervat, omdat daarmee naast de hydraulische mogelijkheden
ook extra waterinhoud en thermische reserve beschikbaar zijn.

Weinig ruimte voor een buffervat?

Ruimtegebrek is een reden waarom soms naar een hydraulische open verdeler wordt gekeken.
Maar een buffervat hoeft niet altijd groot op de vloer te staan.
Er bestaan ook compacte wandmodellen.

Een voorbeeld is een geïsoleerd buffervat van 25 liter.
Daarmee wordt daadwerkelijk extra waterinhoud aan de installatie toegevoegd,
terwijl de benodigde montageruimte beperkt blijft.


Bekijk het DRL buffervat 25 liter wandmodel →

Een buffervat alleen maakt nog geen goede warmtepompinstallatie

De volumestroom die we hierboven hebben berekend moet ook daadwerkelijk door de installatie kunnen worden verplaatst.
Daarom horen warmtepomp, circulatiepomp, leidingdiameter, leidingweerstand en afgiftesysteem bij elkaar.


1. Warmtepomp


Bepaalt onder andere welke volumestroom en systeeminhoud nodig zijn.

2. Circulatiepomp


Moet voldoende volumestroom kunnen leveren bij de weerstand van het circuit.

3. Leidingdiameter


Een te kleine leidingdiameter verhoogt de weerstand en kan de haalbare volumestroom beperken.

4. Afgiftesysteem


Vloerverwarming, radiatoren en zoneregeling bepalen mede hoe de waterstroom zich door de installatie verdeelt.

 

Van uitleg naar de juiste toepassing

Rechtstreeks aansluiten, hydraulisch scheiden en extra waterinhoud toevoegen vragen ieder om een andere oplossing.
Hieronder vind je producten en aanvullende uitleg die bij dit onderwerp aansluiten.

Hydraulische open verdeler
Voor hydraulische scheiding tussen het primaire en secundaire verwarmingscircuit.


Bekijk open verdeler →

DRL buffervat 25 liter
Compact geïsoleerd wandmodel waarmee 25 liter extra waterinhoud aan het verwarmingssysteem wordt toegevoegd.


Bekijk buffervat 25 liter →

Buffervaten voor CV en warmtepomp
Bekijk verschillende buffervaten voor verwarmings- en warmtepompinstallaties.


Bekijk buffervaten →

Buffervat, tapwaterboiler of hygiëneboiler?
Lees wat de verschillende soorten vaten doen en waarvoor ze in een installatie worden gebruikt.


Lees de verschillen →

Verder de installatie in

De berekende volumestroom brengt ons vanzelf bij de rest van de installatie.
Want die hoeveelheid water moet ook daadwerkelijk door pomp, leidingen en afgiftesysteem kunnen stromen.


Circulatiepompen

Lees hoe een circulatiepomp de benodigde waterstroom door een verwarmingssysteem verzorgt.


Meer over circulatiepompen →


Leidingmaten

De leidingdiameter bepaalt mede hoeveel water met een acceptabele weerstand door de installatie kan stromen.


Meer over leidingmaten →


RVS ribbelbuis

Lees hoe RVS ribbelbuis wordt toegepast als flexibel leidingsysteem binnen verwarmingsinstallaties.


Meer over RVS ribbelbuis →

 

Veelgestelde vragen over een buffervat bij een warmtepomp

Heeft iedere warmtepomp een buffervat nodig?
Niet iedere warmtepompinstallatie is hetzelfde. Belangrijk is dat de warmtepomp
onder alle relevante bedrijfsomstandigheden voldoende volumestroom en de benodigde systeeminhoud heeft.
Of daarvoor een buffervat nodig is, hangt af van de warmtepomp en de hydraulische opbouw van de installatie.
Wat doet een buffervat bij een warmtepomp?
Een buffervat vergroot de hoeveelheid verwarmingswater in de installatie
en voegt daarmee thermische buffercapaciteit toe.
Afhankelijk van de aansluiting kan het buffervat daarnaast worden gebruikt
voor hydraulische scheiding tussen de warmtepomp en het afgiftesysteem.
Wat is het verschil tussen een buffervat en een open verdeler?
Een hydraulische open verdeler is vooral bedoeld om twee circuits hydraulisch van elkaar te scheiden.
Een buffervat bevat daarnaast een grotere hoeveelheid verwarmingswater
en zorgt daardoor voor extra systeeminhoud en thermische buffercapaciteit.
Waarom heeft een warmtepomp veel waterdoorstroming nodig?
De warmte die de warmtepomp produceert moet via het verwarmingswater worden overgedragen
aan het afgiftesysteem. Daarvoor is een bepaalde volumestroom nodig.
Controleer voor de installatie altijd de door de fabrikant voorgeschreven volumestroom.
Hoe bereken je de benodigde volumestroom?
Voor water kan als praktische berekening
Q = Φ ÷ (ΔT × 1,16) worden gebruikt.
Daarbij is Q de volumestroom in m³/h, Φ het thermisch vermogen in kW
en ΔT het temperatuurverschil tussen aanvoer en retour.
De calculator op deze pagina voert deze berekening automatisch uit.
Kan een warmtepomp rechtstreeks op vloerverwarming worden aangesloten?
Dat kan bij een passende hydraulische opbouw, maar de vloerverwarming moet
onder de relevante bedrijfsomstandigheden voldoende doorstroming voor de warmtepomp beschikbaar houden.
De juiste uitvoering hangt onder andere af van de warmtepomp, verdeler, regeling en zone-indeling.
Helpt een buffervat tegen pendelen?
Extra waterinhoud kan ervoor zorgen dat de temperatuur van het verwarmingswater minder snel verandert
en daarmee bijdragen aan langere bedrijfsperioden.
Pendelgedrag wordt echter ook beïnvloed door onder andere het minimale vermogen van de warmtepomp,
de warmtevraag, regeling en het afgiftesysteem.
Hoe groot moet een buffervat bij een warmtepomp zijn?
Daar bestaat geen universeel aantal liters voor.
De benodigde inhoud hangt onder andere af van de warmtepomp, het minimale vermogen,
de vereiste systeeminhoud, het afgiftesysteem en de manier waarop het buffervat hydraulisch wordt aangesloten.
Controleer daarom altijd de eisen van de fabrikant.
Is een buffervat hetzelfde als een warmwaterboiler?
Nee. Een buffervat bevat verwarmingswater uit het gesloten verwarmingscircuit.
Een warmwater- of tapwaterboiler is bedoeld voor sanitair warm water
voor bijvoorbeeld douche en kraan.